Wednesday, 19 July 2017

Timeo tremo titubo

Hodie magistra graecae linguae, quae tirones docet carmina legere Homeris, dixit me esse discipulam cum probam tum callidam, quam ob rem magnopere gaudeo. Heri etiam vidi magistram artis palaeographicae, ex qua accepi consilia utilia. Volo enim, ut bene scitis, magistra fieri; ne de via errem, discendum est mihi quid debeam facere ut hunc attingam eventum.

Tametsi permulta alia sunt, quae narranda esse videntur, tamen, ne diutius teneam vestram expectationem verbis meis, nunc adgrediar ad rem. Iam vobis exposui quid fecerim hodie herique; nunc dicendum videtur quid cras faciendum erit mihi. Subibo periculum; debebo scientiam meam litterarum tum latinarum tum graecarum monstrare. Quae res minime fieri potest, ut saltem credo, nullam enim scientiam Graeci sermonis in mente teneo. Dicite igitur mihi, lectores, quo pacto diligens videri queam cum maxime sim imperita indoctaque.

Quod ad Latinam linguam attinet - quae, ut videtis, magnopere placet mihi - sane scio sententias scribere componereque commentarios, attamen timeo, ne mihi facultas desit ad quaestiones respondendi. Nihilominus nequeo mutare Fortunae voluntatem; si res bene eveniat, gaudeam, si vero omnia perdantur, fatum accipiendum est aequo animo. Deum precor ut auxilium et necessarium et desideratum cras in summis periculis accipiam.

Satis vero iam questa sum de proelio futuro. Nunc minime me oportet animum curis flagitare; immo quietem capere debeo, quamvis brevem, volo enim mentem reficere recreareque. Timor maximus in incerto animo oritur, sed idem timor reddit hebetes sensus tardosque; itaque, ut verbis Frederici Nietzsche utar, 'circulus vitiosus' fit et timor parit timorem, quam ob causam timeo timorem ipsum. Non autem me decet amplius philosophari; immo tacendum est, cum verba minime prosunt mihi titubanti trementique.

Ad alia igitur pergam, ne semper per ambages lectores miserrimos traham. Quidnam igitur faciebant prisci Romani Graeculive ante proelia? Lacedaemones solebant crines tondere capillosque pectere, perinde ac si vellent sua cadavera ornare, ne incompti discederent ad rogum inferosque. Romani etiam ultimis horis fruebantur; legiones Caesaris cenam sumebant unctam et per totam dormiebant noctem. Iam bene cenavi, ac mox dormitum ibo - fortasse vero nunc me decet capillos eleganter ornare, potest enim disci ex exemplo Lacedaemonum (bellatorum clarissimorum) pulchritudinem corporis cum audaciam tum fortitudinem animis praebere luctantium.

Monday, 17 July 2017

Cur nequeo Graece legere

Malo litteras legere, ut bene scitis, latinas quam graecas, mihi enim constat sermonem latinum facilius intellegi posse. Significationes verborum variae se praebent legentibus, omnesque sententiae videntur summa elegantia ornatae. Infeliciter minime iudico me decere ita linguam graecam laudare, quae legentem cum cruciat taedio tum opprimit laboribus. Ut exemplum proferam - semper enim debet index argumentum proferre causae - hodie postquam scholas aestivas audieram, primam partem commentariorum Xenophontis perlegi. Infra inveniuntur cum verba eius tum meae cogitationes.

Δαρείου καὶ Παρυσάτιδος γίγνονται παιδες δυο.

Euge, id bene intellego. Regi reginaeque erant II filii. 

πρεσβύτερος μὲν Ἀρταξέρξης, νεώτερος δἐ Κῦρος.

Quorum maior natu vocabatur Artaxerxes, minorque natu Cyrus. Quippe placent mihi graecae litterae, cum omnia citissime possim perlegere. 

ἐπεὶ δὲ ἡσθένει Δαρεῖος καὶ ὑπώπτευε τελευτὴν τοῦ Βίου, ἐβούλετο τὼ παῖδε ἀμφοτέρω παρεῖναι.

Quid legi? Verbum cognovi Δαρεῖος, id est nomen regis Persarum. Quid autem fecit ille? ἡσθένει. Numquam hoc vocabulum vidi; discendum est, significationem in 'dictionario', ut ita dicam, nunc quaero. Heu, aegrotabat, vel aegrotavit, nescio, et putabat se mox esse moriturum. Quid tum volebat facere? Scio enim eum quicquid 'voluisse', agnovi enim verbum ἐβούλετο. Volebat, ut patet, παρεῖναι...quid sibi vult παρεῖναι? Volebatne 'adesse'? Minime, credo me iam de recta via erravisse, cum nullam partem huius sententiae intellegam praeter verbum istud 'ἐβούλετο'. 

Attamen scio παῖς esse 'puer'. Qui sunt isti pueri? Nisi fallor, eo tempore liberi regis non pueri erant sed et praeclari et magni imperatores exercituum.  Itaque fortasse παῖς hic significat 'natus' - at quid sibi vult ἀμφοτέρω? Didici amphoram esse quoddam genus ampullae in qua aqua contineri potest. Vae mihi, cur retibus vincior vocabulorum? Fugiendum est, sentio vero me esse obsessam tantis copiis inimicorum, quantis urbs Romana expugnata est anno 476.

Ut videtis, sermo Xenophontis Homerisque minime mihi placet; quandocumque opera graeca lego, sentio me esse stultissimam cum hominum tum animalium. Cato Censorius, magister Stoicorum atque optimus Romanorum, censebat Carthaginem esse delendam; equidem ei dissentior, cum cordi mihi est infelix Dido. Immo censeo Graeciam esse profligandam, perdendam, abolendamque. Da mihi, inquam, Tacitum, Ciceronem, Vergilium, at noli meam infensare mentem vocabulis graecis, quae - ne mentiar - sunt molestissima.

Scio certe fore ut nonnulli lectores graeculos defendant, cum acerbissime et vehementissime in his commentariis contra eorum sermonem scripsi. Nolo tamen barbara vel etiam inerudita videri, quam ob causam hoc videtur dicendum: quamquam ex imo corde libros graecos odi, nihilominus in animo habeo hunc sermonem perdiscere. Nemo enim potest, ut saltem credo, summum latinitatis fastigium sine scientia litterarum graecarum adipisci. Quapropter discenda est lingua graeca, oportetque me per insolita asperaque ascendere, ut latine melius loquar scribamque. Haud facile vero spem in rebus adversis retineo, praesertim cum necesse sit mihi contra maximam vim verborum alienorum contendere.

Saturday, 15 July 2017

Veni vidi vastata sum

Hodie eum vidi in bibliotheca et conata sum amorem fateri; cum autem audacia mihi desset, minime potui verum dicere. Quamquam diu collocuti sumus nequivi, proh dolor, haec verba pronuntiare: Hibernice te diligo cum sis et venustissimus et callidissimus. Da mihi basia mille! Immo per totum diem calamitates sequebantur errores, quam ob rem nec amator nec dignitas mihi nunc restat.

Esuriebamus atque idcirco in tabernam ivimus ad caffeam bibendam. Ambulavi iuxta eum in via sed nescivi quo pergerem, nam eius vox me audientem tenebat; ne mentiar, paene stupefacta sum eloquentia huius viri. Insuper tacita secuta sum meum lepidissimum ducem, cuius corporis calor adeo accenderunt fomites in meo corde, ut diu urerer amore infausto. Maxime volebam hunc amorem ei monstrare, qua de causa poculum emi caffeae lactisque, quod ei dedi: infeliciter autem nescivit quare ita fecissem. Gratias mihi comiter egit dixitque me esse benignam. 

Quo audito, fateor me immortales deos sic exhortavisse: "Date auxilium, quaeso, mihi, ne diutius ineffabilibus undis amoris mergar." Incepi igitur cum sapientiam tum prudentiam eius laudare maxima copia vocabulorum. Nihilominus mihi videtur me pessimam esse oratricem, ille enim nihil animadvertit; totum poculum exhausit mihique plura de historia cuiusdam Italicae urbis narravit. Minime autem libuit mihi talia discere; utinam laudaret meam speciem meave vestimenta, quae indueram ut oculos delectarem eius! Inurbane balbutiens adeo oppressa sum tristitia metuque ut membra tremerunt mea; deinde casu cecidit vitrea patera e meis manibus humum, ubi fracta est aspersitque super nostros pedes saccharum. Tabernarius iratus mihi appropinquavit ut excusationes ineptissimas acciperet. 

Tunc viam alteram ad amorem demonstrandum quaesivi, stulti enim est malo in consilio manere. Itaque H. rogavit nonne liceret mihi tractatum ab eo scriptum legere ut eum adiuvarem ad melius scribendum. Cui postulationi libenter assentit nutu, et rursus petivimus bibliothecam, ubi adolescens iste blandissimus mihi dedit scripturas suas. Sciebam me oportere eum appellare discipulum summo ingenio, at nescio cur erravi dixique illas sententias de rebus gestis medii aevi minime mihi placuisse. Sentio me esse stultissimam, eum enim castigavi quem ex imo corde amplecti cupiebam.

Contra voluntatem fugerunt horas, et denique vale dixi ei. Nec audivi quid responderet, eo tempore enim sentiebam me esse relictam, vel potius dicam 'derelictam'; nullum accepi a diis auxilium ut desideratum puerum seducerem. Umbram discedenti diu aspiciebam, dum ex conspectu meo ambularet - et domum reversa sum malis oppressa, doloribus cruciata, amoreque humiliata vano.

Thursday, 13 July 2017

Reventus probationum

Ut bene vos scitis omnes, lectores carissimi, timeo odique probationes, praesertim cum paene earum causa nuper obivi supremum diem. Infeliciter mox debebo probationes subire litterarum graecarum latinarumque, cum in animo habeam studia rerum gestarum deponere ut disco sermones humaniores. Quod consilium mihi perbonum videtur, amo enim linguam latinam, et quamquam patet me esse tironem linguae graecae, nihilominus volo facultatem graece scrivendi legendique augere. Sed verbum istud 'probatio' me capit trementem, sanguinem arripit e nervibus meis, mentemque transfigit sagittis acerrimis.

Benigna quaedam magistra dixit me haud oportere animum sollicitare, nam licebit me litteras latinas discere, etiam si, quod Deus avertat, rursus defuero. Spero autem fore ut optime scribam, ne videar stultissima omnium discipularum, quae umquam super terram vixerunt. (Nec me decet de subterraneis discipulis loqui.) Nihil carior pretiosior est quam fama, quam ob rem maxime cupio existimationem bonam magistrorum adipisci, quod vero facilius videtur dicere quam facere. Io, quid faciam? Heu me timidam. Quaedam acerbitas inest huic vocabulo 'Probatio', cum vulnera mea adhuc sint et aperta et sanguinea. Attamen quicquid faciendum sit faciendum est.

Edepol nunc perrumpunt fines oculorum atque os meum madefaciunt lacrimae invisae. Quas cum sentio fluentes, mecum ita colloquor multis vocibus, quae ex omni parte mei animi surgunt et summa voce clamant:

"A____, desine, noli plangere, fortior sis quam nunc es, ne summa tristitia te iterum vincat."

"At utinam hunc dolorem effugere possim. Minime, minime, quid dico? Nam pugnandum est, ut olim pollicita sum mihi. Quam autem debilis sum ad resistendum! Quis me auxilium fert in his miseriis aerumniisque?"

"Deterge lacrimas et fac ut bene scribas. Minime licebit tibi probationes in perpetuum evadere, quoniam magistra fieri vis. Scribe igitur, puellula, et fortem posce animum!"

Certe conabor timorem deponere, metus autem me reddit hebetem, pigram, vel etiam stupefactam. Domi nunc sedeo, nec audeo limen exire - discendum est mihi, at quo pacto, vos rogo, animum queo parare ad pericula subeunda? Vacuis manibus inimicis resisto; igne munimenta cadunt, vestimenta mea iam sunt omnia exusta, sordida viam salutis quaero, sed nullus portus me orantem accipit. Immo crudelissimi ventus me patefaciunt nudam, conturbatam, trepidamque. Ambulo per ruinas aspicioque calamitates undique ruentes super caput meum. Me prosterno pedibus Fortunae, quae domina saeva supplicationes precesque non audit; pallens Deum appello, sed nulla vox ad meas aures pervenit. Fatigata igitur humi iaceo spectoque excidium mei cordis exterrita malis.

Tuesday, 11 July 2017

Quomodo linguam latinam disco


Anno praeterito die natalis mihi scripsi hunc commentariolum de methodo discendi latinam linguam. Hoc anno igitur volo alteram partem adiungere his sententiis. Quid igitur perlegi nuperrimis mensibus? Inveni opera Senecae Maioris, quae 'Controversiae' nominantur; quamquam difficile videtur verba huius egregissimi magistri intelligere, cum peritia scientiaque legum Romanorum mihi non sint, placet tamen argumenta refellere novasque locutiones discere.

Nuper legi quoque omnes comoedias, quas scripsit ille lepidissimus Terentius librosque quattuor Frontinii, quorum nomen est 'Strategemata.' Ne mentiar, vix queo proferre titulos omnium librorum, quos nuper legi, quorum enim numerus quidem est permagnus. Qui si haberent linguas, certe ita loquerentur: 'Legio nobis nomen est, quia multi sumus.'

Quod si tantum liceret mihi unum scriptorem laudibus honoribusque extollere, certe Quintillianum nominarem, ille enim me docebat legentem cum artem rhetoricam tum virtutes, quibus deberet quisque orator - vel potius 'quaeque oratrix' dicam - fulgere. Qua de causa, ut saltem spero, vivaciores disertioresque sententias nunc scribo. Vos igitur exhortor ut legatis opera Quintilliani, si in animo habeatis facultatem scribendi augere.

Quamquam malo orationes fabulasque legere, his nuperrimis mensibus etiam animum adiciebam poetis. Ut exemplum dem, iam perlegi Lucani tragoediam de civili bello, quae saepius 'Pharsalia' appellatur. Insuper carminibus Tibulli Propertiique iterum iterumque fruebar; quandocumque otium est mihi, libros horum scriptorum peto ut versiculos nonnullos legam. Mea sententia enim nihil magis animum delectat ubertate eloquentiae. Insuper conata sum omnia epigrammata Martialis legere, quoniam iudico neminem umquam in toto orbe terrarum fuisse facundiorem.

Cum libentissime fruor operibus magnorum virorum, tum soleo, ut in praeteritis commentariis demonstravisti, sententias adnotare excerpereque. Nisi fallor, Plinius Maior etiam habebat hanc consuetidinem, dixitque nullum librum tam malum esse ut non aliqua parte prodesse legenti. Sapienter locutus est; sequamur itaque suum consilium.


Sunday, 9 July 2017

Pelliculam novam feci!

Heri

Nunc fatigor, quocirca mox dormitum ibo. Carmina audio, litteras exspecto ab amicis. Mater cras ad meas aedes veniet ut me sanet. Aegroto. Caput maxime dolet mihi. I., amica et magistra mihi, dixit me haud oportere animum curis sollicitare; nec me decet temere infitiari rerum gestarum amorem. Nihilominus memoria calamitatis me fricat. Nunc dormiendum est. Nequeo fesso animo diutius de consiliis futuris cogitare. Ut bene requiescam!

Hodie 

Ecce nova pellicula, in qua loquor extempore de mea pueritia:



Saturday, 8 July 2017

Ut verum dicam...

Scripsi ad nonnullos amicos me heri casu cecidisse, quam ob rem ad noscomium ducta sum.

Nolo tamen mentiri. Ut verum dicam, credo enim veritatem semper esse monstrandam, conata sum mortem mihi conscivere. Qua de re exanimata sum et quidam bonus Samaritanus, cuius nomen infeliciter nescio, medicum arcessivit. Ita, nunc totam rem habetis, nunc scitis quantus dolor me heri cruciaverit; lacessita malis nuntiis facta sum imbecillis et stulte desperavi.

Hodie melius valeo. Vulnus illud autem etiam nunc me cruciat ineffabilibus doloribus. Gratias vobis ago, quod benigne et recte me commonuistis. Attamen paene petivi aedes Tartareas; limen vidi reginae Proserpinae, et ianuam pulsavi. Neque scio quid dicendum est, neque intellego utrum gaudeam, quod adhuc vivo, an maeream, quod adhuc vivo...facultas loquendi deest mihi. Defui, perii, et nullum remedium teneo trementibus meis manibus quam latinam linguam, hanc pulcherrimam voluptatem, qua nunc utor ad morbum animi sanandum.

Plura mox scribam.

*

Quid igitur heri accidit?

Pillulas sumpsi. In noscomio sum excitata. Medici bracchium cannula perforaverunt ut sanguinem meam in ampullis vitreis asportarent. Volebam somnium capere cum valde fatigarer. Obdormivi. Rursus sum excitata a quibusdam medicis, qui applicaverunt ad pectus quandam machinam ut cor vulneratum sanarent. Deinde in somniis audivi vocem Claudiae amicissimae mihi. Tum excitata sum et dixi me cupere domum reverti. Deducta sum in cubiculum, in quo aspexi purpureas sellas parietesque croceos. Ilico II medici mecum collocuti sunt.

"Scisne qui sis et quota hora sit?"

"A----- vocor. Prima vigilia est."

"Qui tibi dederunt haec medicamenta?"

"Medicus."

"Si nunc sinamus te discedere, consciscasne iterum tibi mortem?"

"Minime."

Diu me interrogaverunt. Denique unus horum inquit, "Licet tibi domum reverti. Noli autem pluras pillulas sumere."

Tacebam.

*

Per totam noctem dormivi. Mane surrexi. Legi epistulas amicorum. Ad magistrum praestantissimum benignissimumque sermonis latini scripsi ut eum certiorem facerem de meis aerumnis. Poculum aquae exhausi. Nec bene nec male valeo. Fastidio cibum et nauseo. Matrem appellavi. Collocutae sumus de nugis deque meis probationibus.

"Diligo te, filiolam."

"Etiam te diligo, mamma. At nescio qua de causa - qua de causa non placuerunt meae sententiae magistris."

Scribo lacrimans et lacrimo scribens, attamen latine scribo, nam nihil praeter hanc facultatem restat mihi. Scribo sine otio, propulsata quodam vehementi impetu, et cogor scribere, litteras amplector, sine quibus sentio me esse minorem, infirmiorem, stultiorem parvissimo vermiculo. Sumne stulta? Magistri saepe nuntiaverunt me discipulam esse callidam. Ubi erravi? Nescio. Debeone res gestas anno proximo discere? Aut fortasse animum adiciendum est litteris antiquis. Nolo autem 'tergum vertere', ut potest dici, et proelium infaustum fugere. Debellandum est mihi, honorem amissum recipiendum. Milites qui relinquerunt stationes apud Cannas morte honesta redemerunt dedecus. Sed minime licet mihi nunc emori; immo me decet manere et pugnare usque ad spiritum ultimum.