Monday, 17 July 2017

Cur nequeo Graece legere

Malo litteras legere, ut bene scitis, latinas quam graecas, mihi enim constat sermonem latinum facilius intellegi posse. Significationes verborum variae se praebent legentibus, omnesque sententiae videntur summa elegantia ornatae. Infeliciter minime iudico me decere ita linguam graecam laudare, quae legentem cum cruciat taedio tum opprimit laboribus. Ut exemplum proferam - semper enim debet index argumentum proferre causae - hodie postquam scholas aestivas audieram, primam partem commentariorum Xenophontis perlegi. Infra inveniuntur cum verba eius tum meae cogitationes.

Δαρείου καὶ Παρυσάτιδος γίγνονται παιδες δυο.

Euge, id bene intellego. Regi reginaeque erant II filii. 

πρεσβύτερος μὲν Ἀρταξέρξης, νεώτερος δἐ Κῦρος.

Quorum maior natu vocabatur Artaxerxes, minorque natu Cyrus. Quippe placent mihi graecae litterae, cum omnia citissime possim perlegere. 

ἐπεὶ δὲ ἡσθένει Δαρεῖος καὶ ὑπώπτευε τελευτὴν τοῦ Βίου, ἐβούλετο τὼ παῖδε ἀμφοτέρω παρεῖναι.

Quid legi? Verbum cognovi Δαρεῖος, id est nomen regis Persarum. Quid autem fecit ille? ἡσθένει. Numquam hoc vocabulum vidi; discendum est, significationem in 'dictionario', ut ita dicam, nunc quaero. Heu, aegrotabat, vel aegrotavit, nescio, et putabat se mox esse moriturum. Quid tum volebat facere? Scio enim eum quicquid 'voluisse', agnovi enim verbum ἐβούλετο. Volebat, ut patet, παρεῖναι...quid sibi vult παρεῖναι? Volebatne 'adesse'? Minime, credo me iam de recta via erravisse, cum nullam partem huius sententiae intellegam praeter verbum istud 'ἐβούλετο'. 

Attamen scio παῖς esse 'puer'. Qui sunt isti pueri? Nisi fallor, eo tempore liberi regis non pueri erant sed et praeclari et magni imperatores exercituum.  Itaque fortasse παῖς hic significat 'natus' - at quid sibi vult ἀμφοτέρω? Didici amphoram esse quoddam genus ampullae in qua aqua contineri potest. Vae mihi, cur retibus vincior vocabulorum? Fugiendum est, sentio vero me esse obsessam tantis copiis inimicorum, quantis urbs Romana expugnata est anno 476.

Ut videtis, sermo Xenophontis Homerisque minime mihi placet; quandocumque opera graeca lego, sentio me esse stultissimam cum hominum tum animalium. Cato Censorius, magister Stoicorum atque optimus Romanorum, censebat Carthaginem esse delendam; equidem ei dissentior, cum cordi mihi est infelix Dido. Immo censeo Graeciam esse profligandam, perdendam, abolendamque. Da mihi, inquam, Tacitum, Ciceronem, Vergilium, at noli meam infensare mentem vocabulis graecis, quae - ne mentiar - sunt molestissima.

Scio certe fore ut nonnulli lectores graeculos defendant, cum acerbissime et vehementissime in his commentariis contra eorum sermonem scripsi. Nolo tamen barbara vel etiam inerudita videri, quam ob causam hoc videtur dicendum: quamquam ex imo corde libros graecos odi, nihilominus in animo habeo hunc sermonem perdiscere. Nemo enim potest, ut saltem credo, summum latinitatis fastigium sine scientia litterarum graecarum adipisci. Quapropter discenda est lingua graeca, oportetque me per insolita asperaque ascendere, ut latine melius loquar scribamque. Haud facile vero spem in rebus adversis retineo, praesertim cum necesse sit mihi contra maximam vim verborum alienorum contendere.

1 comment:

  1. ὑπώπτευε = ὑπο (sub) + ὀπτεύω (specto, specio) = suspicio.
    ἀμφοτέρω = ambo (numero duali)

    ReplyDelete