Tuesday, 28 February 2017

Litterae vanae amoris

Lectores, profecto vos taedet legere historias meorum calamitatum, praesertim cum semper scribam de amoribus infelicibus. Cras certe feliciora narrabo; hac vespera tamen volo - immo necesse est mihi - has sententias evomere. 

Litterae vanae 

Ego tibi salutem dico.  

Nimis te amo, flammis surgentibus uror, mergor fluminibus peccati. Nunc scio quid sit amor. Verba plurima de natura amoris in libris maiorum epistulisque inveniuntur…sed false scribebant magistri ecclesiae vel etiam philosophici antiqui, qui amorem non intellegebant. Sed nunc intellego, nunc scio, nunc sentio; amor nec patiens nec benigna est, immo furit, nam comites amoris sunt amentia, vecordia, tristitiaque. Nemo, qui amet, umquam pacem invenit, etiam cum ametur, quia stabilitate animi firmitateque cordis semper indiget. 

Sint, ut precor, omnia bona tibi, quae sunt in toto orbe terrarum. Utinam sis rex, imperator gentium, nam cupio videre te candentem splendore honoris gloriaeque. Te quidem decet, ut videtur mihi, adipisci summas laudes hominum, atque etiam - quod nefas summum est dicere - deos superare. 

Fortasse dices, ubi haec verba legeris, me amorem 'falsum' sentire. Nam adeo admiror formositatem tuam ut te esse deum credam, non hominem, nec potest amor oriri ex adulatione tam immoderata. Ignosce igitur mihi, nam nimis te amo; conor tamen in his litteris tecum loqui, perinde ac si amici essemus.

Cotidie te video, non autem te consulte requiro; nescio cur, sed semper inveniri possumus in eadem aula, in eodem teatro…videsne me sedentem scribentemque, tanquam solitariam? Noli, quaeso, repudiare has litteras. Satis iam scio me videri tibi alienissimam; fortasse etiam me times. Difficile est has cogitationes in medium producere, praesertim cum latine scribam. Nihilominus hoc dicendum est: Minime te indago, quemadmodum leo sequitur vestigia migalis. Immo me quocumque sequeris, totiens enim te animadverto, quotiens Phoebus currum flagrantem regit. 

Stultissimus quidam in comoedia lepida Plauti dixit: ‘Qui amat, tamen hercle si esurit, nullum esurit.’ Plautus vero mentitus est; eloquentissime hanc sententiam scripsit, fallaciter tamen. Omnis enim amator esurit, non autem quaerit cibum, sed comedit verba desiderata, quae cotidie sonant in auribus; etiam cum taceat vox desiderata, fingit colloquia, quibus frui conatur sub silentio. Nequit vero sine voce tactuve amantis vivere, quam ob causam prosternit corpus humi, sicut sancta Maria Aegyptica in solitudine vasta, ubi inventa est a monacho errante.

Sed quis est hic puer, quem tam vehementer amo? Quisnam mihi maxime placet? Insuper quisnam sum? Scio me esse puellam, discipulam, filiam, scriptricem, mortalem. Et quid plura? Exanimata morbo nullam tranquilitatem invenio, extincta ictibus amoris aegre valeo. ‘Extincta’ dicam? Infeliciter vivo et vivam, atque idcirco fata instantia nequeo evitare. 

Minime tamen volo per totam vesperam queri et lamentari, necesse enim est mihi aequo animo pati vulnera amoris, quae omnes adulescentes pariter laedunt. Itaque scripsi has sententias amoris, quae nequeo pronuntiare, quia maxime te timeo, quem amo.

Monday, 27 February 2017

Qui invidet minor est

Zelotypa sum. Ut bene scio, invidia est unum peccatorum capitalium; nihilominus semper irascor, cum certior facta sum amatum amare alteram puellam. Neque possum bono animo esse, quamquam me pudet haec omnia fateri vobis, quandocumque altera favorem amici mei adipiscitur. 'Amicum' dico, non amatorem; adeo invidiosa sum ut etiam favorem amicorum (quos non amo) haud velim dividere aliis. Sed quid dicam? Eum amo vehementer, sine modo, quasi temulenter.

Exempla permulta inveniri possunt zelotyparum mulierum; mihi constat praeclarissimam harum esse Minervam, quae maxime irata est, cum audisset laudes Arachnes, quae - secundum famam vulgarem - netrix optima in toto orbe terrarum erat. Solebat enim nere sollertissime atque hoc modo lineamenta pulcherrima faciebat. Huius puellae infelicis cum fama ad aures Minervae venisset, invidia magna extemplo concutit cor deae iracundae. Et Arachne facta est aranea vilissima.

Ex hac fabula videtis, lectores, potestatem zelotypae nefandam. Femina omnis enim, quae aliis invidet, nihil praeter odium sensit nullumque votum habet praeter calamitatem et incommodum aemulae.  Scio quidem me haud debere zelotypam esse, nequeo tamen repellere undas invidiae, qui luunt animum, quemadmodum aequora vasta solent oram maritimam amplecti. Itaque iam iamque crudelissime loquor vel etiam conor rivalibus nocere.

Fortasse haec vos nunc mihi non creditis, quae fateor. Videor enim benigna, ut nonnulli mihi dixerunt; etiam parva sum, et quoque dicitur me esse 'innocentem'. Ne mentiar, paene numquam inimicas iniuste laedo. Taceo, nam facultas male faciendi mihi non est, sed ex imo corde rivales odi; utinam sine his improbis cogitationibus vivere possim! Mentem autem nullo modo liberare catenis invidiae queo, quapropter doleo ac excrucior. Nullam causam doloris habeo, sed nihilominus fingo mala diversa, quae statim ruunt in me ipsam. Intellego me esse amatam, neque me oportet dubitare utrum favor amicorum mihi sit necne; nihilominus autem timeo, ne puella altera - et callidiora et pulchriora - me de culmine felicitatis deiciat.

Copiose, ut legitis, scripsi; neminem autem nominavi, quare profecto nescitis cui tam vehementer invideo. Nec licet mihi, ut saltem videtur, nomen eius hic exponere lectoribus. Mecum pugno, ne lacrimis monstrem meum dolorem. Nam in animo omnium zelotyparum invenitur metus terribilis, ob quem metum invidimus melioribus maioribusque. Sentimus enim nos sumus et imbecillas et deformes et, quod inter cetera mala pessimum est, stultas. Haec omnia scio, et fateor, sed zelus et contentio me tamen incitant ad invidiam.

Saturday, 25 February 2017

Lingua latina non est mortua: Loquor extempore!

Quoniam conata sum extempore loqui, errata nonnulla inveniri possunt in hac pellicula. Spero tamen hoc opusculum vobis esse placiturum.

Thursday, 23 February 2017

CXX Dies Sodomae

Heri librum turpissimum in bibliotheca inveni, cuius titulus est 'CXX Dies Sodomae'. Etiam, ut saltem credo, cognoscitis hoc opus terribile, quod scripsit Marchensis de Sade. Mihi constat hunc scriptorem fuisse et barbarissimum et crudelissimum...nihilominus legenda videtur mihi opera eius, quae amorem, dignitatem, pudicitiamque funditus sustollunt. Certe debemus Marchensis istius malitiam exprobrare vel etiam damnare, sed litterae eius tamen nos alliciunt, quia magis placent hominibus historiae calamitatum quam fabulae morales. Semper lasciviam quaerimus et virtutem spernimus, etiam cum dicamus nos esse 'bonos homines'.

Quis enim est bonus? Numquam, dico, aut virum aut mulierem huiuscemodi inveni. Fateor me cognovisse et pulchres, et sapientes, et benignos (-as), nusquam autem hominem sine ullo vitio. Quam ob causam malo tragoedias legere, atque opera immoralia, exempli gratia CXX dies Sodomae. Tantummodo perlegi partem primam huius libri, sed iam sentio me vidisse cor hominum tenebrosum, quod in unoquoque nostrum clam suppurat.

Horreo a nefandis peccatis personarum libri; si autem summam potestatem haberemus, quid faceremus? Vel potius rogam, quid non faceremus? Genus hominum quidem infestum videtur; cotidie nova genera malorum fingimus, quae potestis, lectores, cognoscere ex nuntiis. Rex Herodes omnes pueros sub imperio eius occidit; etiam nunc liberi interficiuntur, vel in proelio vel etiam domi.

Sed haec hactenus; pergam, ut magis me decet, ad vitam meam. Hodie amica N. dixit mihi se litteras accepisse ab universitate, in qua volebat artem medicinam discere. Infeliciter reiecta est, quam ob rem minime poterit anno proximo mihi convenire Londinii. Maxime ei misereor, quoque enim reiecta sum a nonnullis universitatibus; feliciter tamen potui ad Britanniam venire ut res gestas sermonemque Latinum discerem. Ne mentiar, nescivi quomodo eam optime consolarer; commune hoc malum est omnibus discipulis, nihilominus autem quisque nostrum diversis modis eandem dolorem patitur.

Claudia, quae carissima est mihi, nondum ullam epistulam accepit ab universitatibus. Quapropter et spes manet, et timor gradatim irrepit animo. Quamquam in Deum nunc haud credo (de quo plura scribam cras), oro tamen ut mox adipiscatur amica nuntium bonum desideratumque, quod iam exspectabat diutissime.

Tuesday, 21 February 2017

Litteras accepi!

Maxime amo, ut puellae solent, litteras accipere ab amicis carissimis. Hodie tabellarius mihi dedit hanc epistulam cum pulchre scriptam tum benignissimam:


Nolo imaginem totius epistulae hic monstrare omnibus, Claudia enim plura secretiora de amoribus suis supra scripsit. Ut autem legere potestis, parvi aestimavit Carolum gallicum, quem nos discipulae amant. Dixit eum similem esse tabulae Claudii Monet: venustissimus videtur ex longinquo, haud autem mirabilis cum haud procul a nobis invenitur. Amicae non assentior; quamquam Carolus nunc minime mihi placet, tamen nequeo pulchritudinem eius negare. Pulcher est ac semper pulcher erit, nam me decet semper verum fateri, etiam cum mihi - vel potius 'dignitati meae' dicam - noceat.

Hodie praeter epistulam hanc quoque alteram accepi a quadam monacha, quam visitare soleo ut loquamur et cenemus. Debebo, ut ex litteris intellego, die proximo sabbati ad aedes eius venire, vult enim initium Quadragesimae celebrare una cum amicis nonnullis. Ne mentiar, magnopere fruor conviviis huius monachae - certe verbo 'convivium' haud recte utor - sed benigna eius invitatio tamen recusanda videtur, otium enim mihi deest.

Nihilominus maxime cupio rumorem audire novissimum de amico K (cui nomen quoque est Carolus), qui nuper omnia relinquit ut in monasterio viveret. Ut credo, monacha multa scit de hoc adulescente, quae omnia mihi certe dicet, si advenero. Quam ob rem nunc, sicut Hamlet princeps, inter II vias haesito, neque scio utrum veniam ad convivium necne. Volo scire quid acciderit amico, nolo autem orare vel deum laudare.

Mane ad lectionem ibo linguae latinae; ibi legamus opera philosophorum scholasticorum, speroque me multa esse discituram. Ut verum dicam, necesse quidem est mihi haec opera legere, nescio enim quid 'scholasticismus' sit. Insuper nescio quomodo hanc rem vobis optime describam, 'Scholasticismus' enim est vocabulum theodiscum, non latinum. Minime autem me oportet 'esse sollicitam in crastinum', ut Mattheus scripsit; profecto discam omnia, quae discenda sunt, si modo animum adiciam verbis magistrae.

Sunday, 19 February 2017

Plauti comoediae me taedet amorumque amicae

Hodie conata sum perlegere comedium Plauti, cuius titulus est 'Epidicus'. Epidicus est nomen servi callidi, qui saepe fraude et perfidia dominum filiumque domini decipit. Nescio quo modo (cras pergam legere, nec hodie omnia perlegere possum, nam fabula haud placet mihi) et fiducinam et filiam domini emit, quam ob causam vitae turbantur omnium personarum, quae inveniuntur in hac fabula. Scio multos discipulos linguae latinae maxime amare opera Plauti - vel etiam Terentii - duco vero haec minime sunt lepida.

Quae igitur fabulae placent mihi? Si deberem unam mecum portare ad insulam solitariam in medio maris, certe ponerem Historias Taciti in sarcina mea. Non Annales vellem, sed Historias, quae incipiunt post mortem Neronis tyranni. Fortasse dicitis has non esse fabulas sed res gestas. Quid autem aliud est historia quam fabula longa de doloribus hominum? Insuper hanc sententiam iam iamque dicebam, et nunc iterum ita dico: Tacitus erat rex scriptorum. Ante Livium vixit Herodotus, ante Vergilium Homerus, anteque Ciceronem Demonsthenes. Nullus vero Graeculus reperiri potest, qui 'alterum Tacitum' possumus nominari. Cum enim semper lepidissime narrabat facta, tum sollertissime descripsebat ingenia hominum, ut legendo potui et imperatores et libertos cognoscere, perinde ac si essent amici mei. Alii scriptores historiarum, exempli gratia Livius et Suetonius, res gestas praeteritasque demonstraverunt lectoribus. Tacitus vero et praeterita et instantia et futura est amplexus. Etiam philosophari sciebat; debetis colloquium eius de oratoribus legere.

Quod ad amicos attinet, nuper litteras crebras accepi a Claudia, cuius dies natalias fuit heri. Itaque II pueri, de quibus in prateritis commentariis iam scripsi, ei dederunt dona. Unus, quem appellare K. soleo, magnam copiam vini attulit ei codicemque novum; alter Gabriel quoque codicem dedit, sed etiam carmen cantavit dulcissimum. Nunc puella misera nescit quem potius amet. "Scio" inquit "Gabrielem magis me amare, K. autem benignior videtur mihi...sed nescio utrum hunc delectem necne."

Quas sententias cum legissem, sic ei respondi: "Ut saltem opinor, uterque te amat, nec debes eligere amatorem propter munuscula eius. Exhortor idcirco te diutius cogitare de hac re, ne temere ames. Mihi enim constat amorem esse genus quoddam ignis, quod et nocere potest et fovere...itaque noli festinare, immo deliberare et haesitare."

Ut verum dicam, quamquam amicissima est mihi, nolo semper consilia ei praebere de his nugis. Si amatorem vult, debet - ut iudico - sua sponte suoque ingenio puerum allicere sibi. Quem amorem si ipsa adipisci non potest, nihil facere possum ut adiuvem eam. Amor enim debet naturalis esse, id est, adeptus sine artificiis dolisve. Infelicter homines nos huius saeculi malimus fallere mendaciis quam verum dicere. Fortasse amorem nondum inveni, nam dissimulare haud placet mihi; fortasse alia ratio est. Nihilominus pergam vivere sine praestigiis, quae magis conveniunt maleficiis quam discipulis.

Friday, 17 February 2017

Tragoedia vulgaris

Tragoedia, quam infra vobis enarrabo, mihi videtur vulgaris, id est paene cotidie accidit infelicibus nobis.

Heri in camera, ubi magistra nos docere solet, sedebat una cum paucis puellis. Quorum una repente dixit: "Carolus iste longissime excellit viris! Fateor me nescire utrum eum esse verum hominem necne. Quem cum aspicio, vigilans somniare videor."

Cum faceret hanc orationem, vel potius 'panegyricum' dicam, tacebam. Carolus stabat extra cameram, ante ianuam, omniaque audiebat. Minime autem scivi quomodo possem hoc discipulae dicere, fluentibus enim sententiis magnaque voce formositatem pueri ac elegantiam diu laudabat. Nec Carolus intravit, sed caecis in tenebris latebat. Denique autem limen transiit salutemque nobis omnibus dixit. Puella, quae tam copiose de eo nuper dixerat, statim tacuit, quam ob causam silentium ponderosum factum est.

Carolus spectavit puellam. Puellam aspexit fenestram clausam. Ei miserae maxime commiserabar, scio enim Carolo ea haud placere. Pinguis enim est, et - ne mentiar - foeda secundum iudicium virorum. Nihilominus ex imo corde sperabam fore ut ametur a Carolo desiderato, quem certe magis amat quam ego eundem puerum diligo. Duco quidem eum valde esse pulchrum, non autem praeferendum omnibus pueris. Ut autem opinor, Carolus nullas feminas nisi venustissimas petit, quapropter nequivi eum allicere mihi. Puella igitur, quae ferventissime eum amat, profecto numquam adipiscetur gratiam eius. Quod cum cogitarem, tristis facta sum, quia opinor omnes adulescentes debere amorem consequi.

Feliciter magistra advenit coepitque nos res gestas docere; didicimus nonnulla de statu mulierum saeculorum praeteritorum. Per autem totam lectionem, puella ista - quae iuxta me sedebat - spectabat faciem Caroli ut quid sentiret cognosceret. Qui vero, perinde ac si eam sperneret, avertebat oculos ab conspectu eius diligenterque verba magistrae scribebat in quodam libello. Quod alienum videbatur, solet enim discipulus improbus esse, et numquam ante, nisi fallor, tam assidue audiverat sententias magistrae.

Volo, lectores, vobis praebere meliorem finem fabulae, oportet tamen me omne verum, neque fictum, in his commentariis scribere. Nunc dicam igitur quid postea acciderit: Carolus festinavit e camera, minimeque animadvertit puellam amore gravatam infelice. Puella tristis libros posuit in sacculo, et secuta est umbram eius, haud autem ausa est cum eo colloqui.

Et ego, quid feci? Miserrimam et crudelissimum, ambulantes simul in eadem via, sed tacentes, diu spectabam. O quam mehercle miseri sumus! O quantus dolor hominum, quantus luctus...quoties amare audemus, toties cruciamur.


Tuesday, 14 February 2017

Vita sancti Valentini

Vobis exopto lectoribus felicem festum diem sancti Valentini! Fateor me odisse hunc diem festum, quem numquam celebro. Non cum nemo me amet (ita autem quidem est) sed quia amor, ut saltem opinor, cotidie inter amantes et crescit et celebratur. Quam ob causam operae pretium non est diem unum eligere ad dona accipienda floresque dandos.

Hodie autem ubique videri possunt amantes, rosae, et...nos miseros miserasve, qui accipiunt nihil. Iocor; quamquam mihi maxime placent rosae, sicut Iulia puellula in libro Orbergis clarissimo de familia Romana, nihilominus minime maereo, quod amator non est mihi. Duco enim in hoc orbe terrarum et maiora et meliora esse, quam basia, oscula, dulciaque verba. Spero igitur vos, si sine amante hunc diem festum agitis, quoque gaudere potestis. Nam etiam cum nullum donum iam receperitis, nunc vobis has rosas mitto:
Ut opinor, non debemus tantummodo amantes petere vel etiam lacrimare, quia a nullo amamur. Immo nos oportet fabulam sancti Valentini narrare, sine quo nemo hodie frueretur laetitia amoris. Fortasse autem nescivistis Valentinum esse unum sanctorum, quam ob causam nunc requiritis quisnam fuerit. Vivebat Romae sub imperatore Claudio Gothico, qui eum interfecit, nam Valentinus vir erat Christianus; quidam scriptores etiam tradunt eum fuisse episcopum Narniae. Narnia est oppidum in medio Italiae, haud procul ab urbe Roma. Scriptor egregissimus C.S. Lewis nomen huius oppidi in carta vidit, quod adeo placebat ei ut septem libros de loco mirabili, cui nomen quoque est Narnia, scriberet. Sed haec hactenus; nunc pergam narrare de beatissimo Valentino.

Valentinus non modo minister erat ecclesiae servusque Dei, sed etiam miracula saepe faciebat. Ut exemplum dem, filiam caecam iudicis Asterii sanavit. Quod cum fecisset, nullum praemium poposcit praeter excidium omnium idolorum, quae iudex habebat domi. Infeliciter nescio quo modo imperator Claudius nuntium huius facti audivit, imperavitque militibus ut Valentinum traherent extra muros urbis ibique eum clavis verberarent. Sed Deus, ut solet, diu protegebat fidelem, qui invulnerabilis virtute resistebat ictibus crudelissimis. Denique milites eum iugulaverunt ante portam Flaminiam.

Noli igitur desperare, amice, si hodie domi sedeas solitarius. 'Amicus' dico, non 'lectores', spero enim nemo vestrum indigere consolationibus meis. Si autem has sententias nunc legas et sortem lugeas infelicem, noli, inquam, desperare. Qui enim libros legit, et historias amat, et discit sermones numquam patitur veram solitudinem. Insuper etiam si contristeris, memento miserum Valentinum fuisse tristiorem!

Sunday, 12 February 2017

Prodibo in scaenam

In nuperrimis commentariis scripsi me prodituram esse in scaenam, dixique me plura esse scripturam de hac re. Nunc ergo exponam quid faciam. Nomen tragoediae est 'Jephtha', cuius historia invenitur in libro Iudicum sanctae Bibliae. Anglicus scriptor, cui nomen est Buchanan, hanc fabulam latine reddidit. Jephtha infelicissimus filiam necavit, credebat enim se debere piaculo gratias Deo agere. Nec iustam habebat causam ut tale facinus faceret; proelio vicerat hostes auxilio dei, et volebat 'quid pro quo', ut dicitur, Deo dare.

Nescio quomodo optime hanc sententiam latine scribam, sed in spectaculo uxor Jephthae 'sum'. Id est, me oportet coram omnibus necem filiae lamentare stultitiamque mariti exprobrare. Fortasse hoc facilius videtur vobis, nam soleo cotidie de malis vitae queri, debeo autem haec omnia latine dicere! Ut verum dicam, timeo ne omnium verborum, quae dicenda sunt mihi, obliviscar. Nihilominus mihi maxime placet hoc opus, quia admiror mimas, quae nos spectantes elegantissimis vocibus gestibusque delectant.

Sed nihil boni sine labore. Quapropter hodie diu prae libris sedebam conabarque verba dicenda memoriae mandare. Infeliciter tantummodo minimam partem perdidici, nec possum sine erroribus omnia recitare. 'O sol, o vaga lunae lumina!' Minime, erravi: 'O sol, o vaga lumina lunae!' Heu me miseram, rectene dixi? Ita saltem sentio, nam 'lumina lunae' magis placet quam 'lunae lumina.' Nihil autem refert quid mihi placet; quid vero placuit scriptor? Nescio, nam oblita sum versiculi totius. Et sic horas nonnullas consumpsi legendo, discendo, dubitandoque.

Cras certe plura discam, ne sententiis oblitis, prae discipulis universitatis in dedecora incurram. Si ita fiat, omnibus spectatoribus certe videar stultissima, nec me decet muneri meo deesse. Proeundum est mihi in scaenam, quam ob causam me oportet mimam optimam fieri. Ut opinor, aviti est opus inceptum relinquere vel temere conficere. Pro mea parte, quam optime facienda perficiam quamvis laboriosa.

Heri male dormivi, ex quo sciri potest nova haec medicamenta minime mihi prodesse. Cras litteras scribam ad medicum, ut remedium efficax deposcam. Nunc autem volo historias Taciti legere, in quibus narravit bellum contra 'Civilem' quendam, qui regnante Vespasiano res novas moliebatur.

Friday, 10 February 2017

Eheu recenti corda palpitant metu

Hodie medicum arcessi. Qui mihi postulavit quare obdormire non possem. Statim ita respondi: Quandocumque super lectum iaceo, cor palpitat, mens fremit, membraque movent; quamquam conor quietem capere, pervigilo. Etiam cum fatiger, somnium me fugit. Quae cum audisset, dedit mihi medicus tria genera medicamentorum, quae hac nocte certe sumam, ne iterum per totam noctem, ut infeliciter soleo, patiar dolores animi. Insuper dixit esse mihi mentem 'anxiam', quam ob causam semper de laboribus studiisque meis cogito, nec umquam otium verum invenio. Spero autem fore ut haec medicamenta remedium desideratum mox afferant, ut bonis vitae possim frui.

Nunc enim iudico me esse miseram. Fortasse debeo quiescere cras, non enim opus erit mihi lectiones ullas audire, volo autem ad bibliothecam Britannicam ire ut legam codices. Praesertim in animo habeo opus Petri Abaelardi legere, cui titulus est 'Sic et Non'. Ut satis scripsi, Abaelardum hominem odi; nihilominus admiror facultatem eius scribendi scientiamque rerum theologicarum. In hoc opere collegit sententias magnorum philosophorum, nec lectoribus exposuit suam sententiam, quapropter possumus omnes cogitationes iudicare atque ex his optimam eligere. Nec ullo modo sciri potest quid senserit scriptor ipse de his rebus. Placet mihi hic modus docendi, duco enim discipulos debere sine auxilio magistri adipisci sapientiam.

Maiores autem nostri malebant, ut saltem videtur, omnia accipere ex ore magistri, atque idcirco scriptores persaepe sententias suas addebant fabulis. Ut exemplum proferam, Boccaccio dixit se scribere vitas praeclararum mulierum, sed re vera scripsit morales historias, saepe enim lectorem incitabat ad aemulationem virtutum. Ne mentiar, fruor tamen operibus eius, amo enim de aliis feminis legere. Nihilominus spero plures scriptores invenire, qui tantummodo fabulas scriberent, nec insererent sententias morales. Lego libros, nam oblivisci cupio curarum, omnia vero ista praecepta me turbant angore animi. Sentio enim me oportere maiora et meliora facere, sicut magni viri temporum praeteritorum, nec semper - ut discipuli solent - tempus terere.

Nam multa quidem facienda sunt mihi. Primum debeo memoriae mandare versiculos nonnullos, quia mima facta sum. Ita, quamquam hoc difficile creditu est, prodeo in scaenam. Plura de hac re mox scribam. Etiam necesse est mihi legere, discere...nec opus est mihi pluribus verbis haec omnia exponere, de quibus iam iamque in his sententiis querebar. Nunc cenandum est, neque plura in mente habeo, quae dicenda videntur mihi. Quam ob rem valete, lectores, curatoteque ut vigescatis.



Tuesday, 7 February 2017

Homo diffidens

Heri lacrimavi, nam vidi - vel potius dicam, 'credidi me vidisse' - litteras magistri nostri, in quibus laudavit opera cuiusdam amicae. Quapropter ei (discipulae, non magistro) invidebam et aemulabar. Non sum, ut scitis, invidiosa; haec autem amica paene numquam lectiones audit, ac solet sine magna cura tractatos scribere. Disco vero assidue diligenterque, sed numquam tales laudes accepi. Idcirco cum legissem istas litteras, nequivi indignationem animi retinere, et statim flevi. Postea autem certior facta sum eas non esse litteras magistri; haec erant epistula alterius amicae, non magistri, ut false credideram. Quam ob causam vos exhortor, lectores, ut semper cogitetis antequam agatis.

Hodie vero in animo habeo de alia re queri. Ecce novum genus animalis, quod vocatur homo diffidens. Antea eramus homines 'sapientes', nunc vero nihil restat nobis praeter 'apathiam' vel vacuitatem curarum. Omnia, quae didicerimus, statim mentem fugiunt, neque videmus quae cotidie ante oculos progrediantur. Comedimus cibum, somnium capimus, voluptatem sequimur, fruimurque pane et circensibus. Sed quamquam tempus terimus ludendo, timemus, neque scimus qui simus, quo eamus, quidve velimus. Quemadmodum oves stultae solent, passim vagamur et desideramus ducem.

Nonnulli igitur, velut K., relinquunt studia ut auxilium deorum petant. Alteri malint omnium oblivisci rerum, atque otium consumere in teatro, taberna, foroque. Ego quoque sum homo diffidens, minime autem mihi placet vel ad deos fugere vel ad voluptatem, quae quidem divina videtur multis. Itaque nihil magni aestimo, nihil concupisco, spem teneo nullam. Fortuna me lacessit, et maxillam alteram ei libenter praebeo. Noli, lectores, putare hunc modum vivendi esse beatum, etiam cum Stoici saepe hunc appellarent libertatem. Haec enim apathia quoque est genus servitutis. Fortasse alii, qui aut deos aut amores colunt, vinciuntur catenis cupiditatum; ego autem, quamquam nihil quaero, nihilominus omnibus bonis indigeo. Doleo, quod cupere nequeo, nam curis detractis spes etiam deest.

Adulescentes, qui vivebant aureo illo saeculo Ciceronis, pugnabant ut servarent rem publicam virtutesque Romanas. Proavi nostri ducebant dulce et decorum esse pro patria mori. Et nos, quare vivimus? Nescio. Quid moramur emori? Nam timemus. Quid timemus? Mortem. Curnam? Quia nescimus quid accidat post mortem. Immo debemus, inquam, timere ne moriamur viventes. Quamquam enim cibum sumimus atque aerem spiramus, homines diffidentes sumus, qui nec tranquilitatem nec gloriam sciunt appetere.

In his sententiis mala copiose exprobravi, nullum vero remedium vobis offero. Fortasse haec est vera natura hominum; fortasse maiores nostri secum pugnabant, ut assequerentur honorem. Facilius enim mihi videtur diffidere quam credere, et dulcius marcescere quam vigescere. Sed volo, si fieri potest, scire cur vivamus. Ad quod nati sumus? Plura, ut saltem opinor, quaerenda sunt nobis quam voluptas, desidia, paxque. Infeliciter adhuc nequivi hoc summum bonum invenire. Certe autem rursus conabor, ne homo diffidens semper sim.

Sunday, 5 February 2017

Et veni, sequere me

Hodie amicum meum, cui nomen est K., vidi. Iam in pagina 'Dramatis Personae' de eo scripsi, dixique eum esse Christianissimum discipulum artis arithmeticae. Quem ubi rogavi disceretne bene, respondit se universitatem studiaque relinquisse, sentiebat enim se velle monachum fieri. Quapropter hoc anno nihil discit, petit immo varia monasteria et tenet modum vivendi monachorum. Qua cum verba audissem, stupefacta sum nesciebamque quid dicerem. Ut supra demonstravi, semper sciebam eum valde esse religiosum, numquam vero hoc consilium praevidi...quod opinor esse insanissimum.

K., certe has sententias non legas, nec - ut verum dicam - volo tibi haec omnia monstrare. Nihilominus quid sentiam hic perbreviter exponam. Amicus es carus mihi, atque iudico te cum pulchrum tum callidum esse. Quam ob rem non te decet totum spatium vitae terere in monasterio sine amicitiis amoribusve. Vita monachi fortasse beata videtur, sed etiam tristis et solitaria est. Insuper discipulus bonus eras; antea discebas in optima universitate huius urbis. Itaque te exhortor ut bono animo accipias mea consilia, et ad studia arithmeticae, quae maxime tibi semper placebant, revertaris. Mens egregia tua profecto marcescet apud monachos, qui nihil praeter scripturam legunt. Possis, si velis, magistrum praeclarissimum fieri, vel etiam hominem locupletem; haud debes te celare tutis latebris.

Christus dixit discipulo: 'Et veni, sequere me.' Tibi autem dico: 'Relinque monasterium, sequere mundum.' Multum enim tibi restat in universitate inque civitate. Possis, si bene eligas, puellas amare, cibum sapidissimum gustare, pretiosissimum vinum bibere, adque terras alienas itinera facere. Etiam tibi sint, si placeant, domus, liberi, uxor, nepotes: quae omnia minime spernenda mihi videntur, praesertim cum numquam fructus sis amore parentium (scio enim te haud saepe patrem matremque videre). Fortasse speras propinquitatem hanc desideratam invenire in monasterio, ubi omnes monachi sub eodem tecto vivunt. Sed longe, inquam, erras, gaudium enim non intra muros ecclesiae reperitur, sed apud amicos, amatores, vel etiam in libris, qui sensus quidem delectant. Sub potestate abbatis nulla libertas erit tibi discendi, clamandi, amandique; debebis semper mandatis oboedire.

Rumpe igitur, amice, catenas, et surge dum possis! Mox enim in domo Dei includeris, ubi te aspicere non potero. Nunc maeror, quia temere abiecisti studia arithmeticae; profecto fleam, si te ipsum mittaris in carcerem ecclesiasticum! Quid enim aliud est monachum fieri, quam de summa rerum desperare? Quid aliud est monasterium intrare, quam vitam exire? Quid aliud est hanc viam eligere, quam amicos omnes - et me exhortantem - repudiare? Obsecro te, K., noli aemulari sanctos Christi discipulos, qui spernebant saecularia bona. Nam fuerant, ante adventum domini, et piscatores et publicani. Tu autem discipulus eras, et discipulus optimus, sollertissimus, quasi mirabilis...

Plura dicere cupio, sed verba desunt. Adhuc possis, si velis, discere in universitate artem arithmeticam, vel etiam theologicam, si magis placeat. Non opus est tibi hac repudiatione bonorum, ut caelestia beneficia adipiscaris. Reveni, adulescentule, amice, carissime, ne paeniteas!

Friday, 3 February 2017

Nihil refert qui regnet

Ante ianuas universitatis, ubi disco, saepe video turbas discipulorum clamantium. Nec semper idem poscunt; multi libertatem (cuius?), alii 'communismum', et nonnulli etiam cupiunt calefactionem globalem praevenire. Minime quidem his assentior. Haud nos decet in via stare et itinera aliorum obstruere ut sententias nostras nuntiemus. Opinor immo haec omnia prodesse nemini. Fortasse fallor, sed ita sentio: debemus discere, scribere, legereque. Cura enim futuri est ducibus terrarum, non mihi. Scio cotidie fieri nonnulla iniusta in hoc mundo; quoque scio bella proeliaque adhuc multis innocentibus nocere. Nihilominus nihil facere possum, ut auxilium iis dem. Quam ob rem me decet pro mea parte assequi bonum, neque tempus terere turbando clamandoque.

Nos omnes, qui vivimus securi, fruimur fructibus ignominiae. Oleo, ut vocatur, utimur Syriaco, quamquam atrox bellum civile ilico nunc furit. Etiam gerimus tunicas, quae factae sunt a pauperibus liberis, quibus non licet litteras in ludo discere. Itaque isti, inquam, qui iustitiam summam amant, et qui magna voce contra tyrannos disputant, et dissimulatores et hypocritae sunt. Videntur boni, re vera autem sicut nos omnes accipiunt stipendium peccati.

Nec spernendum mihi videtur hoc stipendium, non enim debemus nequiquam debere nosque cruciare, ut abiciamus omnia genera malorum. Nam nullo modo fieri potest ut sine culpa vivamus; quam ob causam necesse est fateri nos esse peccatores, et propalam malefacere. Thomas Aquinas, magister ecclesiae, item sentiebat: "In comparatione duorum malorum levius est aperte peccare quam sanctitatem simulare." 

Ne mentiar, intellego cur nonnulli malint duces exprobrare quam se ipsos accusare. Facilius enim est sic dicere: Donaldus Trump nugator est, dux quoque pessimus, et omnia mala, quae nunc in orbe terrarum inveniuntur, ex isto ipso ortae sunt. Si ita credimus, haud necesse est nobis modum vivendi mutare, nam unum solum videtur esse reum, cui nomen est Trump. Qui vero sic causantur longe vehementerque errant. Trump non inimicus noster, immo est unus nostrum; non exterus hostis, sed intestinum ac domesticum malum. Verbum 'domesticus' hic significat 'universae gentes', quia non modo cives C.F.A. eum extollebant, sed nos omnes potestatem ei dedimus. Secundum naturam hominum, saepissime quaerebamus pacem bellando, latrocinandoque egestatem negabamus.

Etiam nunc, Donaldi facta vituperantes, conamur libertatem rei publicae 'restituere'. Sed Donaldum suffragiis elegimus, quam ob rem non possumus eum sine causa ducem repudiare. Itaque si ita faciemus, quamquam placeat, libertatem desideratam perdamus. Ut autem opinor, nihil refert qui regnet; semper peccabimus, semper necabimus, cum homines simus. Spero igitur fore ut cursum fati teneamus, neque nitamur contra infirmitatem nostrorum animorum.


Wednesday, 1 February 2017

Linguae, quas volo discere

Nuper consilium cepi sermonis Graeci discendi. Cum enim artem palaeographicam discam in universitate, saepe necesse est mihi opera theologica legere, in quibus ubique inveniuntur sententiae Graecae ex sacra scriptura, quas - infeliciter - minime intellego. Insuper iam diu cupio hanc linguam discere, numquam autem otium fuit mihi ut laborem inciperem. Nihil tamen refert utrum otium mihi sit necne; sine dubio me oportet litteras Graecas discere, sine enim hac scientia nequeo scientiam rerum theologicarum adipisci. Vae Graeculis, qui non utebantur lingua Latina, sed scribebant litteris alienissimis!

Quamquam, ut supra demonstravisti, opus est mihi Graecum sermonem discere, nihilominus magis placeat mihi, si liceat, linguam arabicam discere. Cuius sonus maxime delectat aures meas, atque etiam admiror formas litterarum, quae et implicatae et flexae videntur. Insuper constat mihi philosophos arabicos fuisse callidissimos, quam ob rem ex imo corde opera eorum arabice legere cupio. Quid est enim aliud omnis philosophia, quam sententiae Avicennae? Et medicus et mathematicus erat, nec ei deerat facultas disserendi. Haud vero fieri potest ut et arabicam linguam et graecam hoc anno discam; utinam anno nuperrimo inceperim litterarum studia graecarum! Sed tempus terebam discendo linguam ruthenicam, quae nullam affert utilitatem.

Satis iam, ut opinor, scripsi de votis. Duco me debere maiora narrare, quia tantum restat mihi miserae breve spatium temporis, ut omnia dicenda exponam. Quandocumque vero memini brevitatis otii, extemplo obliviscor omnium, quae antea voluerim scribere. Quapropter nunc prae his sententiis inceptis sedeo, nec plura verba invenire possum, ne relinquam hos commentarios incohatos, velut corpus sine capite. Heu, erravi; haud debui dicere 'corpus sine capite', sed 'corpus sine pedibus'. Quia caput commentariorum, quod sibi vult 'prima pars sententiarum', iam exposui; tantummodo deest finis orationis. Quae culpa sinice dicitur 'caput tigris, cauda serpentis.' Nam tigris est animal ferox, serpens autem tenuis imbellisque. Ut verum dicam, quamquam nata sum anno tigris (sinici prisci annos singulos nuncupabantur nominibus bestiarum), saepius modo serpentis scribo, incipio enim opera, quae numquam perficio.

Cras per totum diem discam in universitate, cum me oporteat ad lectiones linguae latinae rerumque gestarum adire. Die Veneris ad bibliothecam ibo ut codices legam, qui conferendi sunt mihi cum sententiis cuiusdam libri. Eodem die necesse erit mihi amicam visere, quae est monachae, cuique iam pepigi, ut ad domum eius venirem. Quidem plura facienda sunt mihi, ut videtis, sed cupio otiose domi manere pelliculasque spectare. Spero itaque fore ut vos, lectores, fruamini temporibus felicioribus, et - si otium sit - latine cotidie legatis!